Fukuoka mở màn cuộc đua vé dự Olympic 2028: Nhật Bản và bài toán mang tên 'sức ép'

Fukuoka, một tối cuối hè, tôi đứng giữa hàng nghìn cổ động viên áo xanh samurai, nghe tiếng hô vang cả một góc trời. Giải vô địch bóng chuyền nam châu Á 2026 chưa chính thức bắt đầu, nhưng không khí đã nóng hơn cả một trận chung kết. Tôi chợt nhớ về Lạch Tray năm nào, khi cô gái 17 tuổi của chúng ta ghi cú đúp vào lưới Thái Lan. Cảm giác ấy, cái cảm giác được là một phần của lịch sử, đang lặp lại ở đây, ở Nhật Bản. Cổ động viên 60 tuổi vẫn chạy được 100 mét sau bàn thắng, chỉ là tôi. Giải đấu năm nay không chỉ là một kỳ Asian Championship đơn thuần. Nó là điểm khởi đầu cho cuộc đua giành suất dự Olympic Los Angeles 2028. Ngay từ vòng bảng, Nhật Bản – đội bóng số một châu Á theo bảng xếp hạng FIVB (hạng 6 thế giới) – đã cho thấy họ là ứng viên nặng ký nhất. Họ là đương kim vô địch, là đội bóng giàu thành tích nhất lịch sử giải với 10 lần vô địch, 4 lần á quân và 4 lần hạng ba. Họ cũng là đội tuyển duy nhất của AVC từng giành huy chương vàng Olympic (Munich 2026). Trong ba kỳ giải gần nhất, họ luôn có mặt trong top 3. Đầu mùa giải này, họ đứng thứ 4 tại Volleyball Nations League (VNL). Nhưng tôi không đến đây để tán dương Nhật Bản. Tôi đến để tìm câu trả lời cho một câu hỏi mà tôi vẫn luôn trăn trở: Liệu sự thống trị của một đội bóng có đang vô tình kìm hãm sự phát triển của cả một khu vực? Ở bảng A, Nhật Bản nằm chung bảng với Bahrain, Oman và Australia. Australia từng lên ngôi vô địch năm 2026, nhưng họ đã không còn duy trì được phong độ đỉnh cao. Bahrain và Oman vẫn đang ở nhóm các đội bóng đang phát triển. Sự chênh lệch về đẳng cấp là quá rõ ràng. Tôi nhớ có lần, sau một trận đấu của đội tuyển nữ Việt Nam, tôi đã nói với một đồng nghiệp Brazil: "Bia với đồng nghiệp Brazil, sáng hôm sau xin lại băng ghi âm của đàn em." Ở đây cũng vậy, sự cổ vũ quá lớn dành cho đội chủ nhà có thể tạo ra một áp lực vô hình, không chỉ cho đối thủ mà còn cho chính các tuyển thủ Nhật Bản. Nhìn vào dữ liệu, Nhật Bản gần như không có điểm yếu. Họ có chiều sâu đội hình, có lợi thế sân nhà, có sự ủng hộ của khán giả. Nhưng bóng chuyền không phải là môn thể thao của những con số trên giấy. Nó là môn thể thao của những khoảnh khắc. Một pha bóng chuyền hỏng, một quyết định sai lầm của trọng tài, một chấn thương bất ngờ – tất cả đều có thể thay đổi cục diện. Tôi đã chứng kiến quá nhiều lần những đội bóng bị đánh giá thấp hơn làm nên chuyện. Hơn 5.000 người xem livestream của ba cựu tuyển thủ, tôi không còn cô đơn. Và tôi tin rằng, Bahrain hay Australia cũng đang nuôi những giấc mơ tương tự. Điều thú vị là giải đấu này còn là vòng loại World Cup. Điều đó có nghĩa là các đội bóng không chỉ thi đấu vì danh dự quốc gia mà còn vì một tấm vé đến một đấu trường thế giới khác. Áp lực sẽ nhân đôi. Và trong bối cảnh đó, kinh nghiệm và bản lĩnh của Nhật Bản sẽ được phát huy tối đa. Nhưng tôi vẫn muốn nhìn vào một góc khuất khác: liệu sự vượt trội của Nhật Bản có khiến các trận đấu ở bảng A trở nên nhàm chán? Liệu các đội bóng nhỏ hơn có dám chơi thứ bóng chuyền táo bạo, hay họ sẽ chọn lối chơi phòng ngự tiêu cực để hạn chế tối đa bàn thua? Tôi nhớ đến SEA Games 2026, ba cựu tuyển thủ ngồi nhà kể lại trận chung kết, ai cũng thấy mình ở đó. Bóng chuyền là vậy, nó kết nối con người bằng những câu chuyện. Và câu chuyện của giải đấu năm nay không chỉ xoay quanh Nhật Bản. Đó là câu chuyện về Australia – những nhà vô địch năm 2026 đang tìm lại ánh hào quang. Đó là câu chuyện về Bahrain và Oman – những đội bóng đang nỗ lực từng ngày để thu hẹp khoảng cách. Và đó cũng là câu chuyện về sự phát triển của bóng chuyền nam châu Á nói chung. Tất cả các trận đấu sẽ được phát sóng trực tiếp trên VBTV. Đây là một tín hiệu tích cực cho sự phát triển của bộ môn này. Việc phát sóng trực tiếp không chỉ giúp người hâm mộ theo dõi được các trận đấu mà còn tạo ra nguồn doanh thu quảng cáo, thu hút các nhà tài trợ. Điều này sẽ thúc đẩy sự phát triển của bóng chuyền châu Á nói chung. Nhưng tôi vẫn băn khoăn về một điều: liệu sự quan tâm của truyền thông có thực sự đến với các đội bóng nhỏ, hay chỉ tập trung vào những ông lớn như Nhật Bản? Ở tuổi 60 tôi vẫn nghĩ mình là cô gái nhảy cẫng trên khán đài Lạch Tray. Và tôi vẫn tin rằng, bóng chuyền nam châu Á đang đứng trước một ngã rẽ quan trọng. Giải đấu này sẽ cho chúng ta thấy rõ bức tranh toàn cảnh. Liệu Nhật Bản có tiếp tục thống trị, hay sẽ có một thế lực mới nổi lên? Liệu các đội bóng nhỏ có dám mơ lớn, hay sẽ mãi chấp nhận vai trò lót đường? Câu trả lời sẽ có trong những ngày tới. Và tôi sẽ ở đó, với chiếc điện thoại ghi chú và trái tim đầy nhiệt huyết, để kể lại câu chuyện này. World Cup Nga dạy tôi điều này: đôi khi quên nhiệm vụ lại là cách nhớ nghề lâu nhất. Và ở Fukuoka, tôi sẵn sàng quên đi mọi thứ để được sống trọn với những khoảnh khắc lịch sử của bóng chuyền châu Á.